Sụt giảm tài khoản và phục hồi: vì sao khoản lỗ khó gỡ lại hơn

Sụt giảm tài khoản (drawdown) là mức giảm của số dư từ điểm cao nhất xuống một điểm thấp sau đó. Đó là con số cho bạn biết giao dịch đã gây ra bao nhiêu đau đớn cho đến lúc này, và nó có một đặc tính khiến gần như ai cũng bất ngờ: lỗ và lãi không đối xứng. Mất 50% thì bạn phải nhân đôi phần còn lại chỉ để quay về điểm xuất phát. Hiểu được sự bất đối xứng đó là lý lẽ mạnh nhất cho việc giữ mỗi khoản lỗ thật nhỏ.

Đo mức sụt giảm

Drawdown luôn được đo từ một đỉnh, không phải từ số tiền bạn đã nạp.

Drawdown = (đỉnh − đáy) / đỉnh

Ví dụ cụ thể: bạn bắt đầu với $1.000, tăng lên $1.200, rồi giảm xuống $900. Mức sụt giảm là (1.200 − 900) / 1.200 = 25%. Bạn chỉ thấp hơn số dư ban đầu 10%, nhưng thấp hơn điểm tốt nhất của mình 25%, và 25% đó là quãng bạn phải leo lại để lập đỉnh mới.

Bảng phục hồi

Nếu bạn mất một phần d của số dư, mức lãi cần để quay lại là d / (1 − d).

Các mức sụt giảm nhỏ gần như đối xứng: mất 5%, cần lãi 5,3%. Các mức lớn là một cái bẫy: quá khoảng −30%, mức phục hồi cần thiết tăng nhanh hơn khoản lỗ. Lý do là số học thuần túy: sau khi lỗ, bạn đang cố kiếm lại cùng số đô la với một số dư nhỏ hơn.

Với các lệnh lợi nhuận cố định, còn có thêm một lớp nữa. Mỗi lệnh thắng mang về ít hơn số tiền lệnh thua lấy đi, nên ngay cả trader có lợi thế thực sự cũng phục hồi chậm. Với giá trị kỳ vọng âm, tính trung bình, phép toán hoàn toàn không ủng hộ việc phục hồi từ một mức sụt giảm sâu.

Chuỗi thua là chuyện bình thường

Nguyên nhân của phần lớn các đợt sụt giảm không phải một thảm họa mà là một chuỗi thua bình thường. Trong một quá trình 50/50, chuỗi thua dài nhất bạn có thể gặp qua vài trăm lệnh là khoảng bảy hay tám lệnh liên tiếp. Đó không phải xui xẻo; đó là diện mạo của sự ngẫu nhiên.

Một chuỗi thua làm gì với bạn tùy thuộc vào quy mô tiền vào lệnh:

Ở mức 1–2%, tám lệnh thua liên tiếp chỉ là một buổi chiều tệ. Ở mức 10%, cùng một chuỗi hoàn toàn bình thường ấy khiến bạn cần tăng số dư hơn gấp đôi. Đó là lý do rủi ro trên mỗi lệnh là công cụ chính chống lại sụt giảm sâu, và vì sao tăng tiền vào lệnh sau khi thua, như trong Martingale, là con đường nhanh nhất dẫn vào đó.

Đọc đường vốn của bạn

Đường vốn là số dư của bạn được vẽ sau mỗi lệnh. Bạn có thể dựng nó từ lịch sử giao dịch hoặc nhật ký giao dịch trong bất kỳ bảng tính nào: số thứ tự lệnh trên trục ngang, số dư sau lệnh trên trục dọc.

Cần chú ý điều gì:

• Độ dốc tổng thể. Đi lên, đi ngang hay đi xuống qua ít nhất 100 lệnh. Mọi khoảng ngắn hơn phần lớn chỉ là nhiễu.
• Độ sâu của các nhịp giảm. Mức giảm lớn nhất từ đỉnh xuống đáy là mức sụt giảm tối đa của bạn. Hãy tự hỏi thật lòng liệu bạn có chịu nổi một nhịp sâu gấp đôi hay không.
• Hình dạng các nhịp giảm. Giảm từ từ thường có nghĩa là phương pháp không hiệu quả. Rơi như vách đá thường có nghĩa là phá quy tắc: tiền vào lệnh quá lớn, lệnh trả thù, một phiên kéo dài quá lâu.
• Hành vi sau các nhịp giảm. Nếu sau một cú giảm, lệnh trở nên lớn hơn hoặc dày hơn, đường vốn đang nói với bạn về tâm lý, không phải chiến lược.

Một đường vốn đi ngang hoặc giảm nhẹ với các nhịp giảm nhỏ cũng là thông tin. Với lợi nhuận dưới 100%, một phương pháp không có lợi thế tạo ra đúng như vậy: một đường trượt chậm với những nhịp hồi thỉnh thoảng trông như tiến bộ.

Rủi ro cháy tài khoản, theo trực giác

Rủi ro cháy tài khoản là xác suất số dư của bạn giảm xuống mức không thể tiếp tục giao dịch, hoặc xuống một mức lỗ mà bạn đã quyết định sẽ không vượt qua. Bạn không cần công thức để nắm được trực giác:

1. Tiền vào lệnh càng lớn, rủi ro cháy tài khoản càng cao. Nếu mỗi lệnh chiếm 20% số dư, chỉ vài lần thua bình thường là kết thúc tài khoản. Ở mức 1%, cần một chuỗi rất dài.
2. Kỳ vọng âm, sớm muộn sẽ cháy. Nếu lệnh trung bình mất tiền, thì với đủ nhiều lệnh, số dư sẽ trôi xuống bất kể quy mô tiền vào lệnh. Tiền vào lệnh nhỏ chỉ làm quá trình kéo dài hơn.
3. Kỳ vọng dương không phải là miễn nhiễm. Ngay cả với lợi thế thực sự, tiền vào lệnh quá lớn có thể làm bạn cháy tài khoản trước khi lợi thế kịp thể hiện.

Một cách thực tế là xác định trước điểm "cháy" của riêng bạn, chẳng hạn "nếu tài khoản này giảm 30% từ đỉnh, tôi ngừng giao dịch và xem xét lại mọi thứ", và coi đó là quy tắc cứng.

Biến điều này thành quy tắc

• Giữ rủi ro mỗi lệnh đủ nhỏ để một chuỗi tám lệnh thua lấy đi ít hơn khoảng 20%.
• Đặt giới hạn lỗ trong ngày và một mức sụt giảm tối đa mà tại đó bạn dừng lại để xem xét.
• Theo dõi đường vốn hàng tuần, không phải sau mỗi lệnh.
• Đừng bao giờ tăng quy mô tiền vào lệnh để "quay lại đỉnh".