Cách ghi nhật ký giao dịch: mẫu, chỉ số và đánh giá hàng tuần
Cần ghi gì cho mỗi lệnh, mẫu nhật ký có sẵn, các chỉ số quan trọng (tỷ lệ thắng so với hòa vốn, lợi nhuận trung bình) và cách đánh giá hàng tuần.
Nhật ký giao dịch là bản ghi lại mọi lệnh bạn vào, kèm lý do bạn vào lệnh và cảm xúc lúc đó, chứ không chỉ kết quả. Lịch sử giao dịch đã cho thấy thắng và thua; nhật ký bổ sung phần mà lịch sử không nhìn thấy được: vì sao. Không có nó, bạn nhớ những lệnh tuyệt vời, quên những lệnh bốc đồng, và rút ra kết luận từ một câu chuyện thay vì từ dữ liệu. Có nó, sau vài tuần bạn có thể trả lời câu hỏi duy nhất quan trọng: những gì bạn đang làm có nằm trên ngưỡng hòa vốn hay không?
Cần ghi gì cho mỗi lệnh
Hãy ghi mỗi mục ngay sau khi lệnh đóng, khi bạn vẫn còn nhớ mình đã nghĩ gì. Giữ các trường thật ngắn để thói quen tồn tại được cả trong những ngày bận rộn.
- Ngày và giờ (kèm múi giờ), cùng với phiên: châu Á, London hay New York. Xem bài các phiên giao dịch forex.
- Công cụ, và đó là cặp tiền thị trường hay OTC.
- % lợi nhuận tại thời điểm mở lệnh.
- Thời gian đáo hạn và cách đặt (theo thời lượng hay theo giờ).
- Hướng: Cao hơn hay Thấp hơn.
- Tiền vào lệnh, và tỷ lệ phần trăm so với số dư.
- Setup: tên mẫu hình vào lệnh trong kế hoạch của bạn, ví dụ "điều chỉnh về EMA M5". Nếu nó không có trong kế hoạch, ghi "không".
- Lý do: một câu về việc vì sao là lệnh này, vào lúc này.
- Cảm xúc trước lệnh: bình tĩnh, chán, lo lắng, hào hứng, bực bội. Một từ là đủ.
- Kết quả: thắng, thua hay hòa, và số tiền lời hoặc lỗ bằng đô la.
- Tuân thủ quy tắc? Có hoặc không.
Hai trường cuối, cảm xúc và tuân thủ quy tắc, thường là những trường bộc lộ nhiều nhất. Chúng cũng là những trường người ta hay bỏ qua.
Mẫu nhật ký
Đây là một bố cục đơn giản bạn có thể sao chép vào bất kỳ bảng tính nào. Các dòng dữ liệu chỉ mang tính minh họa.
| # | Ngày/giờ (UTC) | Phiên | Công cụ | Lợi nhuận | Đáo hạn | Hướng | Tiền vào lệnh | Setup | Lý do | Cảm xúc | Kết quả | Lời/lỗ | Quy tắc? |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 41 | 05.11 13:12 | London–NY | EUR/USD | 86% | 3m | Cao hơn | $5 | Điều chỉnh về EMA M1 | Bật lên từ EMA trong xu hướng tăng | Bình tĩnh | Thắng | +$4,30 | Có |
| 42 | 05.11 13:20 | London–NY | EUR/USD | 86% | 3m | Thấp hơn | $5 | không | Cảm giác như đỉnh | Hào hứng | Thua | −$5,00 | Không |
| 43 | 05.11 13:24 | London–NY | GBP/USD | 85% | 30s | Cao hơn | $10 | không | Gỡ lại lệnh #42 | Bực bội | Thua | −$10,00 | Không |
Chỉ ba dòng đã kể một câu chuyện: một lệnh theo kế hoạch, rồi hai lệnh bốc đồng, lệnh cuối với tiền vào lệnh gấp đôi và thời gian đáo hạn ngắn hơn. Mẫu hành vi đó chính là thứ nhật ký sinh ra để phát hiện, và rất khó nhìn thấy trong lịch sử thuần túy.
Các chỉ số quan trọng
Khi đã có vài chục lệnh, hãy tính những con số này. Bảng tính làm việc đó trong vài giây.
- [Tỷ lệ thắng](/glossary/win-rate) = số lệnh thắng / (thắng + thua). Không tính lệnh hòa.
- Lợi nhuận trung bình của các lệnh đã vào.
- Tỷ lệ thắng hòa vốn = 1 / (1 + lợi nhuận trung bình). Với lợi nhuận trung bình 85%, con số này là 54,1%.
- Khoảng chênh = tỷ lệ thắng − tỷ lệ hòa vốn. Đây là con số quyết định bạn kiếm hay mất tiền theo thời gian.
- Kết quả ròng bằng đô la, và theo phần trăm số dư ban đầu.
- Tỷ lệ phá quy tắc = số lệnh có "Quy tắc? Không" / tổng số lệnh.
- Kết quả theo nhóm: theo setup, theo phiên, theo công cụ, theo cảm xúc, tuân thủ quy tắc so với phá quy tắc.
Lợi nhuận trung bình đáng được chú ý riêng. Một trader thường chọn công cụ ở mức 75% thay vì 90% cần tỷ lệ thắng 57,1% thay vì 52,6%, nên cùng một kỹ năng lại cho kết quả tệ hơn. Xem thêm về ngưỡng này trong mục tỷ lệ thắng hòa vốn.
Đánh giá hàng tuần
Chọn một thời điểm cố định mỗi tuần, tránh xa terminal, và đi qua các bước sau.
- Cập nhật các con số trên cho tuần này và cho toàn bộ số lệnh cho đến nay.
- So sánh lệnh theo kế hoạch và ngoài kế hoạch. Với phần lớn mọi người, các lệnh ghi "không" hoặc "Quy tắc? Không" là nơi tập trung phần lớn khoản lỗ.
- Xem xét cảm xúc. Các lệnh gắn nhãn "bực bội" hay "chán" có thua thường xuyên hơn các lệnh "bình tĩnh" không?
- Kiểm tra cỡ mẫu. Dưới 100 lệnh theo cùng quy tắc nghĩa là chưa thể kết luận gì về phương pháp. Với 100 lệnh có kết quả, chỉ riêng may rủi đã dễ dàng đẩy tỷ lệ thắng 50% thành 45% hay 55%.
- Quyết định tối đa một thay đổi. Thay đổi nhiều thứ cùng lúc khiến buổi đánh giá tiếp theo mất ý nghĩa. Hãy ghi lại thay đổi đó kèm ngày bắt đầu áp dụng.
Ví dụ cụ thể về một buổi đánh giá
Một tuần minh họa: 38 lệnh, 20 thắng, 17 thua, 1 hòa. Lợi nhuận trung bình 85%.
- Tỷ lệ thắng: 20 / 37 = 54,1%, gần như đúng bằng mức hòa vốn (54,1%).
- Lệnh theo kế hoạch: 26, trong đó 16 lệnh thắng (61,5%).
- Lệnh ngoài kế hoạch: 11 lệnh có kết quả, trong đó 4 lệnh thắng (36,4%).
Kết luận hấp dẫn là "setup của tôi tuyệt vời". Kết luận trung thực là: 26 lệnh là quá ít để đánh giá setup, nhưng các lệnh ngoài kế hoạch rõ ràng đang làm mất tiền, nên thay đổi duy nhất cho tuần tới là loại bỏ chúng. Một kế hoạch giao dịch với tiêu chí vào lệnh bằng văn bản giúp việc đó dễ dàng hơn; xem bài giao dịch quá mức và kỷ luật.
Hãy ghi nhật ký ngay cả trên demo. Nếu bạn định làm theo kế hoạch luyện tập demo, chính cuốn nhật ký biến việc luyện tập thành bằng chứng.
Những gì nhật ký không làm được
Nhật ký không làm một phương pháp sinh lời, và với công cụ OTC, nó không thể tìm ra lợi thế, vì giá của chúng do máy chủ của Sky Trade tạo ra theo bước ngẫu nhiên với hướng đi 50/50. Điều nó làm được một cách đáng tin cậy là phơi bày hành vi của chính bạn: giao dịch quá mức, tiền vào lệnh lén tăng sau các lần thua, những lệnh vào chỉ vì chán. Chỉ riêng điều đó thường đã tiết kiệm được nhiều tiền hơn bất kỳ chỉ báo mới nào.
Ghi chép lệnh cẩn thận không làm giảm rủi ro của từng lệnh. Bạn có thể mất toàn bộ tiền vào lệnh của mọi lệnh bạn mở.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nên ghi gì trong nhật ký giao dịch?
Tối thiểu: thời gian, công cụ, lợi nhuận, thời gian đáo hạn, hướng, tiền vào lệnh, setup, lý do, cảm xúc, kết quả, và bạn có tuân thủ quy tắc hay không. Các trường lý do và cảm xúc là thứ khiến nhật ký hữu ích hơn lịch sử thuần túy.
Tôi nên xem lại nhật ký giao dịch bao lâu một lần?
Một lần mỗi tuần phù hợp với phần lớn mọi người. Đánh giá hàng ngày dễ phản ứng thái quá với nhiễu; đánh giá hàng tháng để thói quen xấu kéo dài quá lâu.
Tôi cần bao nhiêu lệnh thì số liệu thống kê trong nhật ký mới có ý nghĩa?
Ít nhất khoảng 100 lệnh theo cùng quy tắc. Dưới mức đó, biến động ngẫu nhiên dễ dàng khiến một phương pháp thua lỗ trông có vẻ tốt hoặc một phương pháp khá trông có vẻ tệ.
Bảng tính có đủ tốt để làm nhật ký giao dịch không?
Có. Một bảng tính đơn giản với các cột ở trên và vài công thức tính tỷ lệ thắng, hòa vốn và kết quả ròng là tất cả những gì phần lớn trader cần.