Kiến thức cơ bản về khối lượng: volume cho biết gì và khi nào không có

Khối lượng (volume) là lượng tài sản được giao dịch trong một khoảng thời gian: số cổ phiếu, hợp đồng hoặc coin đã đổi chủ. Ở những thị trường đo được nó, khối lượng thêm một chiều thứ hai cho giá, cho thấy mức độ tham gia đứng sau một nhịp di chuyển. Bài này giải thích khối lượng có thể cho bạn biết gì, vì sao forex chỉ có một dạng xấp xỉ của nó, và nói thẳng vì sao bạn không thể dùng phân tích khối lượng trên Sky Trade: nguồn dữ liệu của Sky Trade chỉ chứa giá.

Khối lượng cho thấy gì trên thị trường thực

Trên một sàn giao dịch tập trung, chẳng hạn sàn chứng khoán hay sàn hợp đồng tương lai, mọi giao dịch đều được ghi lại, nên tổng khối lượng của mỗi cây nến là con số thực. Trader dùng nó theo một vài cách kinh điển:

• Xác nhận. Một cú phá vỡ lên trên kháng cự với khối lượng tăng cho thấy nhiều người tham gia đã hành động theo nó. Cùng cú phá vỡ đó nhưng khối lượng mỏng thì dễ bị nghi ngờ hơn.
• Cạn kiệt. Một đợt khối lượng tăng vọt rất lớn sau một xu hướng dài có thể đánh dấu điểm cao trào, nơi những người mua hoặc người bán cuối cùng mới hành động.
• Phân kỳ. Giá tạo đỉnh mới trong khi khối lượng liên tục co lại cho thấy ngày càng ít người tham gia đẩy nhịp di chuyển.
• Thanh khoản. Khối lượng cao hơn thường có nghĩa là giao dịch dễ hơn mà không làm giá xê dịch.

Không cách đọc nào hoạt động một cách tự động. Các đợt khối lượng tăng vọt cũng đến từ việc tái cơ cấu chỉ số, ngày đáo hạn quyền chọn và những lệnh đơn lẻ cỡ lớn vốn nói lên rất ít về hướng đi tương lai.

Một ví dụ từ thị trường sàn tập trung

Hãy tưởng tượng một cổ phiếu bị kẹt dưới $50 suốt hai tuần với khối lượng hằng ngày khoảng 1 triệu cổ phiếu. Một hôm nó đóng cửa ở $51 với 3 triệu cổ phiếu. Một trader có để ý đến khối lượng đọc điều này là một cú phá vỡ có sự tham gia thực sự đứng sau.

Một tuần sau giá lên $53, nhưng chỉ với 600.000 cổ phiếu mỗi ngày. Giá cao hơn, sự quan tâm thấp hơn. Điều đó không có nghĩa sắp giảm; nó nghĩa là nhịp di chuyển đang được ít người tham gia hơn gánh vác, nên trader trở nên thận trọng hơn. Phiên tiếp theo giá rơi về $50 với khối lượng lớn, và "cú phá vỡ" trở thành một phá vỡ giả. Khối lượng giúp mô tả điều đã xảy ra; nó không dự đoán được điều đó.

Forex không có khối lượng tập trung

Forex giao ngay được giao dịch phi tập trung (OTC) giữa các ngân hàng, nhà môi giới và các tổ chức khác qua rất nhiều địa điểm. Không có một sàn duy nhất nào ghi lại mọi giao dịch, nên tổng khối lượng forex thực sự của mỗi cây nến không tồn tại trong dữ liệu công khai.

Thứ mà nhiều nền tảng biểu đồ hiển thị thay thế là khối lượng tick: số lần giá thay đổi trong một khoảng thời gian. Giả định là hoạt động càng nhiều thì càng có nhiều lần cập nhật giá. Khối lượng tick thường tăng trong phiên London và New York và quanh các tin tức lớn, nên nó có thể dùng làm thước đo hoạt động một cách thô. Nhưng nó đếm số lần cập nhật từ một nguồn dữ liệu, không phải số tiền được giao dịch, và hai nguồn có thể cho khối lượng tick rất khác nhau cho cùng một cặp tiền. Mục từ khối lượng tick trong từ điển có thêm chi tiết.

Sky Trade không có dữ liệu khối lượng

Điều này cần được nói thẳng. Nguồn giá của Sky Trade chỉ chứa giá. Không có khối lượng giao dịch thực và không có chỉ báo khối lượng tick trên biểu đồ, nên mọi kỹ thuật dựa trên khối lượng, từ xác nhận phá vỡ bằng khối lượng đến phân kỳ khối lượng, đều không thể áp dụng trong terminal.

• Các cặp thị trường trên Sky Trade dùng báo giá liên ngân hàng thực, nhưng nguồn dữ liệu không mang theo khối lượng.
• Các công cụ OTC là trường hợp hoàn toàn khác. Giá của chúng do máy chủ của Sky Trade tạo ra bằng mô hình bước ngẫu nhiên (random walk) và không đi theo bất kỳ thị trường thực nào. Không ai mua hay bán tài sản cơ sở nào ở đó, nên về nguyên tắc không có khối lượng nào để đo, và mô hình khiến bước giá tiếp theo không thể dự đoán. Xem OTC nghĩa là gì.

Nếu bạn đọc ở đâu đó rằng một chiến lược "cần xác nhận bằng khối lượng", thì chiến lược đó không dùng được trên Sky Trade như mô tả. Đừng cố thay bằng thứ gì đó trông tương tự, chẳng hạn kích thước nến, rồi gọi nó là khối lượng.

Bạn có thể dùng gì thay thế

Một số thứ trên biểu đồ mô tả mức độ hoạt động mà không giả làm khối lượng:

• Biến động. ATR và độ rộng dải Bollinger cho thấy các cây nến lớn đến đâu. Đó không phải mức độ tham gia, nhưng nó cho thấy khi nào thị trường sôi động hay yên ắng.
• Thời điểm của phiên. Các cặp tiền chính thường hoạt động mạnh hơn khi giờ làm việc của các trung tâm tài chính lớn chồng lên nhau. Công cụ giờ thị trường cho thấy khi nào các phiên mở và đóng cửa.
• Hành vi giá tại các mức. Cách giá phản ứng tại hỗ trợ và kháng cự, dứt khoát hay do dự, tự nó đã là thông tin.

Thời gian hết hạn ngắn

Ngay cả ở những thị trường có khối lượng thực, khối lượng theo từng cây nến trên khung thời gian rất ngắn cũng nhiễu. Một lệnh lớn duy nhất có thể chi phối cả một thanh 5 giây. Với thời gian hết hạn ngắn, khối lượng thường được đọc trên khung lớn hơn như bối cảnh, không phải tín hiệu kích hoạt. Trên Sky Trade, toàn bộ câu hỏi này không còn ý nghĩa vì không có dữ liệu khối lượng.