ATR nedir: volatilite ölçüsü olarak Ortalama Gerçek Aralık

Ortalama Gerçek Aralık (ATR, Average True Range), bir enstrümanın mum başına tipik olarak ne kadar hareket ettiğini söyler. Hangi yöne hareket edeceğini söylemez: ATR bir pusula değil, bir cetveldir.

ATR nereden gelir: gerçek aralık

J. Welles Wilder ATR'yi 1978'de, fiyatların seanslar arasında sık sık sıçradığı emtia piyasaları için tanıttı. Sade bir en yüksek eksi en düşük aralığı bu sıçramaları kaçırır; bu yüzden bir mumun gerçek aralığını üç sayının en büyüğü olarak tanımladı:

1. Mevcut en yüksek eksi mevcut en düşük.
2. Önceki kapanıştan mevcut en yükseğe olan mutlak mesafe.
3. Önceki kapanıştan mevcut en düşüğe olan mutlak mesafe.

Piyasa kapandığı yerden açılırsa genellikle ilk sayı kazanır. Uzakta açılırsa diğer ikisinden biri sıçramayı yakalar. Kısa bir tanım için sözlükteki gerçek aralık maddesine bakın.

Gerçek aralıktan ATR'ye

ATR, gerçek aralıkların yumuşatılmış bir ortalamasıdır; varsayılan olarak 14 dönem üzerinden hesaplanır. Wilder kendi yumuşatma yöntemini kullandı: yeni ATR, önceki ATR'nin 13 katı artı son gerçek aralığın toplamının 14'e bölünmesine eşittir. Yavaş bir üssel ortalama gibi davranır; bu yüzden tek bir çılgın mum ATR'yi fırlatmaz, biraz yukarı iter.

ATR fiyat birimiyle ifade edilir. EUR/USD'de 0.00040'lık bir ATR mum başına yaklaşık 4 pip demektir; USD/JPY'de 0.040'lık bir ATR de yaklaşık 4 pip demektir, çünkü orada pip farklı bir ondalık basamaktadır. Mutlak bir sayı olduğu için ATR, fiyatları çok farklı enstrümanlar arasında tek başına karşılaştırılamaz.

Çözümlü bir örnek

EUR/USD'ye M5 grafiğinde baktığınızı varsayalım. Son üç mum şöyle görünüyor (açıklayıcı sayılar):

1. mumda en yüksek–en düşük aralığı 0.00080'dir, ama önceki kapanış (1.08550) en yüksek fiyatın üzerindedir; bu yüzden o kapanıştan en düşüğe olan mesafe (0.00100) gerçek aralıktır. 3. mumdan önce ATR(14) 0.00050 idiyse, yeni değer (0.00050 × 13 + 0.00100) / 14 ≈ 0.00054 olur. Volatilite biraz arttı ve okumanın söylediği tek şey bu. 3. mum düşüş mumuydu, ama yükseliş mumu olsaydı ATR tam olarak aynı miktarda artardı.

ATR yönden bağımsızdır

Bir satış dalgası sırasında yükselen ATR ile bir yükseliş sırasında yükselen ATR birebir aynı görünür. Yeni başlayanların sık yaptığı bir hata, ATR'deki bir sıçramayı "giriş sinyali" saymaktır. Değildir. Mumların büyüdüğü anlamına gelir; bu bir trendin başında, bir trendin doruğunda ya da hiçbir yere varmayan dağınık bir haber sıçraması sırasında olabilir.

Düşen ATR daha sakin mumlar demektir. Bu çoğu zaman yatay bantlarda ve planlı haberlerden önce görülür, ama sakin dönemler de her iki yönde sona erebilir. Yönlü bir görüş istiyorsanız ATR'yi yönü gerçekten tarif eden bir şeyle, örneğin hareketli ortalamalar veya piyasa yapısıyla birlikte kullanın.

Enstrümanları ve zaman dilimlerini karşılaştırmak

Enstrümanlar arasında volatiliteyi karşılaştırmak için ATR'yi fiyata bölün. 1.0850 fiyatında 0.00054'lük bir ATR, mum başına yaklaşık %0,05'tir. GBP/JPY aynı zaman diliminde %0,09 gösteriyorsa, göreli olarak neredeyse iki kat fazla hareket ediyordur.

Zaman dilimlerini karşılaştırırken aralıkların zamanla doğru orantılı büyümediğini unutmayın. Kabaca rastgele bir piyasada tipik hareket zamanın yaklaşık karekökü ile büyür: dört kat uzun süre, dört kat değil kabaca iki kat hareket verir. Yani M1 ATR'si 2 pip ise M5 ATR'si çoğu zaman 10 değil 4–5 pip civarındadır. Bunu yasa değil pratik kural olarak görün; trendli seanslar onu bozar.

ATR kısa vadeler için ne anlama gelir

Yukarı/aşağı işlemi, fiyat sizin yönünüzde bir pip de bitse elli pip de bitse aynı getiriyi öder; bu yüzden ATR getiriyi değiştirmez. Değiştirdiği şey, vadeniz boyunca fiyatın genellikle ne kadar uzağa gezindiğine dair tablodur.

• ATR çok küçükken 30 saniyelik bir işlem giriş fiyatı etrafında yazı turaya yakındır ve beraberlikler daha sık görülür.
• ATR haberler sırasında aniden iki katına çıktığında, uzak görünen bir seviye saniyeler içinde her iki yönde de geçilebilir.
• Vadeyi ATR'ye göre ayarlamak belirli bir hatadan kaçınmanıza yardım eder: analizinizin gerçekleşmesine hiç alan bırakmayacak kadar kısa bir vade seçmek. Vade süresi seçimi yazısı konuyu daha da ileri götürür.

Sky Trade'in OTC enstrümanlarında ATR, Sky Trade sunucusu tarafından üretilen fiyatların volatilitesini ölçer. Bu fiyatlar hiçbir gerçek piyasayı takip etmez, modelin bir sonraki hareketi tasarım gereği öngörülemez ve volatilite zaman içinde yavaşça kayar. ATR oradaki sakin ve hareketli evreleri sadakatle gösterir, ama hiçbir yön bilgisi taşımaz.

Sky Trade terminalinde nasıl kullanılır

İndikatör listesinden ATR'yi ekleyin (osilatörlerin arasında bulunur) ve varsayılan 14'ü koruyun. Grafik zaman dilimini, örneğin M1'den M5'e değiştirmek, bir vade seçmeden önce tipik hareketin nasıl ölçeklendiğini görmenin hızlı bir yoludur.

Yanıltıcı okumalar ve sınırlar

ATR tek seferlik olaylarda sıçrar ve sonra söner; bu yüzden geçen saati bir sonraki dakikadan daha iyi tarif edebilir. Sağlıklı bir trendi kaotik, iki yönlü salınımlardan ayırt edemez. Onu tek başına karar vermek için değil, beklentilerinizi ölçeklemek için kullanın. Getiri %100'ün altında olduğundan sadece başa baş için bile işlemlerinizin yarısından fazlasını kazanmanız gerektiğini de unutmayın; yani yön tahminlerinizi iyileştirmeyen bir volatilite okuması sonuçlarınızı da iyileştirmez.