RSI nedir: Göreceli Güç Endeksi nasıl çalışır ve nasıl okunur

Göreceli Güç Endeksi (RSI, Relative Strength Index), son yukarı hareketlerin son aşağı hareketlere kıyasla ne kadar güçlü olduğunu 0 ile 100 arasındaki bir ölçekte ölçen bir osilatördür. J. Welles Wilder tarafından 1978'de tanıtıldı ve hâlâ en çok kullanılan indikatörlerden biridir; bunun bir nedeni basit olması, diğer nedeni ise yanlış okunmasının çok kolay olmasıdır.

RSI gerçekte neyi hesaplar

RSI, son N mumun kapanışlarına bakar; varsayılan değer 14'tür:

1. Her mum için önceki kapanıştan ne kadar yukarıda (kazanç) ya da aşağıda (kayıp) kapandığını not edin.
2. Dönem boyunca kazançların ve kayıpların ortalamasını alın. Wilder yumuşatılmış bir ortalama kullanmıştır; böylece eski değerler bir anda düşmek yerine yavaş yavaş silikleşir.
3. Ortalama kazancı ortalama kayba bölün. Bu orana RS denir.
4. Bunu 0–100 ölçeğine çevirin: RSI = 100 − 100 / (1 + RS).

Sayıların sade bir dille anlamı:

• Kazançlar ve kayıplar eşitse RS = 1 ve RSI = 50 olur.
• Ortalama kazanç ortalama kaybın üç katıysa RS = 3 ve RSI = 75 olur.
• Sadece kazanç olup hiç kayıp olmasaydı RSI 100'e yaklaşırdı.

RSI fiyat seviyesiyle değil, yukarı ve aşağı kapanışların dengesiyle ilgilidir. Bir piyasa oraya yavaş ve düzenli biçimde vardıysa, RSI 50'deyken rekor bir tepede bulunabilir.

Çözümlü bir örnek

EUR/USD M1'de son 14 dakikada ortalama yukarı kapanışın 1,2 pip, ortalama aşağı kapanışın 0,6 pip olduğunu varsayalım.

• RS = 1,2 / 0,6 = 2.
• RSI = 100 − 100 / (1 + 2) = 100 − 33,3 = 66,7.

Yukarı kapanışlar aşağı kapanışlardan belirgin şekilde güçlü olmuş, ama RSI klasik 70 çizgisine ulaşmamış. Sonraki birkaç dakika her biri birkaç pip yukarıda kapanırsa RSI 70'in üzerine çıkar; 4 piplik tek bir sert aşağı kapanış onu 50'lere doğru geri çeker. Tek bir mumun okumayı nasıl kaydırabildiğine dikkat edin — düşük zaman dilimlerinde bu hassasiyet çok önemlidir.

70/30, 80/20 ve "aşırı alım" gerçekte ne demek

Klasik eşikler 70 (aşırı alım) ve 30'dur (aşırı satım). Bazı yatırımcılar, özellikle RSI'nın 70/30'a sürekli değdiği kısa zaman dilimlerinde, daha az ama daha uç sinyaller için 80/20 kullanır.

"Aşırı alım" yanıltıcı bir ifadedir. Fiyatın fazla yüksek olduğu ya da düşmesi gerektiği anlamına gelmez. Son kapanışların güçlü biçimde tek taraflı olduğu anlamına gelir. Bu bir hareketin sonu olabilir — ya da güçlü bir hareketin ortası.

Trend piyasalarında RSI aşırı alımda kalır

Güçlü bir yükseliş trendinde RSI uzun süre 70'in üzerinde kalabilir ve geri çekilmelerde ancak 40–50'ye iner. Böyle bir piyasada RSI her 70'i geçtiğinde satmak, art arda işlem kaybetmenin en hızlı yollarından biridir. Güçlü bir düşüş trendinde tersi geçerlidir: fiyat kaymaya devam ederken RSI 30'un altında durabilir.

Pek çok yatırımcının yaptığı faydalı bir ayarlama: yükseliş trendinde, belki hiç gelmeyecek olan 30'u beklemek yerine RSI'nın 40–50 bölgesine inmesini geri çekilmenin bitiyor olabileceğinin işareti olarak görmek. Düşüş trendinde ise 50–60'ta takılan tepki yükselişlerini izleyin.

50'deki orta çizgi

50 seviyesi ölçeği ikiye böler. RSI'nın 50'nin üzerinde olması, dönem boyunca ortalama kazançların ortalama kayıplardan büyük olduğu anlamına gelir; 50'nin altında tersi geçerlidir. Bazı yatırımcılar bunu basit bir momentum filtresi olarak kullanır: RSI 50'nin üstünde kaldığı sürece yukarı yönlü işlemleri (AL), altında kaldığı sürece aşağı yönlü işlemleri (SAT) tercih ederler. Kesin bir sinyal değildir — yatay bantta RSI 50'yi sık sık keser — ama indikatörü kullanmanın 70 ve 30'un peşinden koşmaktan daha sakin bir yoludur.

Uyumsuzluk

Uyumsuzluk (diverjans), fiyat ile RSI'nın aynı şeyi söylemediği durumdur:

• Negatif (düşüş) uyumsuzluğu: fiyat daha yüksek bir tepe yapar, RSI daha alçak bir tepe yapar. Yeni tepeye daha zayıf bir yukarı momentumla ulaşılmıştır.
• Pozitif (yükseliş) uyumsuzluğu: fiyat daha alçak bir dip yapar, RSI daha yüksek bir dip yapar. Yeni dip daha zayıf bir satışla gelmiştir.

Uyumsuzluklar bir giriş sinyali değil, erken bir uyarıdır. Güçlü trendler dönmeden önce art arda birkaç uyumsuzluk üretebilir ya da hiç dönmeyebilir. Pek çok yatırımcı harekete geçmeden önce fiyatın kendisinin teyit etmesini bekler — örneğin bir yapı kırılımı.

Kısa vadelerde RSI

S5–S30 grafiklerinde her mumda yalnızca birkaç tik olduğu için RSI dakikada pek çok kez uç noktalar arasında gidip gelir. S10'daki 80 değeri çoğu zaman "son iki mum yükseldi" anlamına gelir. Pratik sonuçları:

• Saniye bazlı grafiklerde daha uzun ayarlar veya daha yüksek eşikler (örneğin 80/20) kullanın ya da zamanlamayı düşük bir zaman diliminde yaparken RSI'yı M1'de okuyun.
• RSI uç değerlerinde ortalamaya dönüş işlemleri (70'te SAT, 30'da AL) bir trend sürerken kırılgandır.
• İndikatörün bir iki mum gecikmesini bekleyin: kapanışları kullandığı için hareketten sonra tepki verir.

Tipik hatalar ve sahte sinyaller

• 70 ve 30'u otomatik satış ve alış sinyali saymak.
• Trendi görmezden gelmek: trenddeki RSI uç değerleri tükenmişliğin olduğu kadar gücün de işaretidir.
• Her kayıptan sonra dönemi yakın geçmişe uyacak şekilde değiştirmek.
• RSI'yı Stochastic ve CCI ile üst üste koyup bunu teyit saymak — çok benzer şeyleri ölçerler. Bkz. indikatörleri birleştirmek.
• RSI'nın OTC grafiklerini öngördüğünü varsaymak: Sky Trade'de OTC fiyatları sunucu tarafından üretilir, hiçbir gerçek piyasayı takip etmez ve bir sonraki hareket öngörülemez; bu yüzden RSI orada yalnızca yakın geçmişi tarif eder.

Sky Trade terminalinde nasıl eklenir

Grafiğin üstündeki İndikatörler menüsünü açın ve Osilatörler grubunda RSI'yı etkinleştirin; fiyatın altında, 70 ve 30 çizgileri işaretli ve varsayılan dönemi 14 olan ayrı bir panelde görünür. Dönemi dönem ayarlayıcısıyla değiştirebilirsiniz.