Trend çizgileri ve kanallar: çizim kuralları, kırılımlar ve hatalar

Trend çizgisi, yükseliş trendinde bir dizi salınım dibini, düşüş trendinde ise bir dizi salınım tepesini birleştiren düz bir çizgidir. "Galiba yükseliyor" gibi belirsiz bir hissi kontrol edilebilir bir şeye dönüştürür: fiyat çizgiye saygı duyduğu sürece trendin eğimi bozulmamıştır.

Temel çizim kuralları

İyi bir trend çizgisi birkaç basit kurala uyar:

1. En az iki net salınım noktasını birleştirin. Yükseliş trendinde salınım diplerini (geri çekilmelerin dibini), düşüş trendinde salınım tepelerini kullanın.
2. Üçüncü temas onu doğrular. İki nokta her çizgiyi tanımlar. Çizgi, fiyat geri gelip ona üçüncü kez tepki verdiğinde anlam kazanır.
3. Mum gövdelerinin içinden geçmeyin. Çizgi birkaç fitilin içinden geçebilir; ama çok sayıda mumun gövdesini kesiyorsa piyasayı tarif etmiyordur.
4. Zorlamayın. Çizgiyi oturtmak için dayanak noktalarını oynatmak zorunda kalıyorsanız orada bir trend çizgisi yoktur.
5. Açıya dikkat edin. Çok dik çizgiler (neredeyse dikey bir fırlama) çabuk kırılır. Orta eğimli çizgiler daha uzun dayanma eğilimindedir.

Çizgiyi fitillere mi gövdelere mi dayayacağınız bir tercih meselesidir. Birini seçin ve tutarlı olun — aynı grafikte ikisini karıştırmak çizgileri anlamsız hâle getirir.

Çözümlü bir örnek

USD/JPY M5'te fiyat 149.20'de bir salınım dibi yapıyor, yükseliyor, kırk dakika sonra 149.35'te daha yüksek bir salınım dibine geri çekiliyor ve yeniden yükseliyor. 149.20 ile 149.35'i birleştirip çizgiyi sağa uzatıyorsunuz. Çizgi her 40 dakikada yaklaşık 15 pip yükseliyor.

Bir saat sonra fiyat yeniden geri çekiliyor. Çizgi artık 149.55 civarında ve geri çekilme uzun bir alt fitille 149.57'de duruyor, ardından fiyat yukarı itiliyor. Bu üçüncü temas doğrulamadır: çizgi alıcıların nasıl davrandığını tarif etmeye başlamıştır.

Daha sonra güçlü bir kırmızı mum, çizgi 149.70'teyken 149.42'de kapanıyor — çizginin epey altında. Trend çizgisi kırılmıştır. Bu otomatik olarak bir düşüş trendinin başladığı anlamına gelmez; o eğimdeki düzenli yükselen dipler dizisinin sona erdiği anlamına gelir.

Kanallar

Kanal, fiyatın diğer tarafına ikinci, paralel bir çizgi ekler:

• Yükseliş trendinde trend çizgisini salınım diplerinin altına çizin, sonra kopyalayıp kopyayı salınım tepelerine değecek şekilde kaydırın.
• Düşüş trendinde çizgiyi salınım tepelerinin üstüne çizin ve paralelini salınım diplerinin altına yerleştirin.
• Yatay bir kanal, destek ile direnç arasındaki bir yatay bant (range) demektir.

Kanallar size bir ritim duygusu verir. Fiyat genellikle alt çizgiden üst çizgiye yaklaşık 25 pip gidiyorsa, yükseliş trendinde alt çizgiye geri çekilme "normaldir"; üst çizgiye ulaşamamak ise erken bir zayıflık işaretidir.

Kırılım size gerçekte ne anlatır

Trend çizgileri farklı şekillerde kırılır ve bunlar farklı anlamlar taşır:

• Çizginin ötesinde kararlı bir kapanış ve ardından fiyatın orada kalması, trendin en azından durakladığını düşündürür.
• Kısa bir taşma ve hızlı dönüş (çizgiyi delen bir fitil, kapanış yeniden içeride) çoğu zaman sadece gürültüdür. Bazı yatırımcılar çizgiyi yeni dibe göre yeniden çizer, bazıları orijinalinde kalır. İkisi de yanlış değildir, ama her temastan sonra çizgiyi değiştirmek onun amacını boşa çıkarır.
• Kırılım ve ardından diğer taraftan yeniden test — fiyat yükselen trend çizgisinin altına düşer, alttan ona değmek için geri yükselir ve aşağı döner — çizginin rol değiştirdiğinin klasik işaretidir; desteğin dirence dönüşmesine benzer.
• Devamı gelmeyen kırılım, yani fiyatın sadece yatay gitmesi, çoğu zaman trendin tersine dönmekten çok eğimli bir hareketten yatay banda geçtiği anlamına gelir.

Dik bir çizgi kırıldıktan sonra trendin daha yumuşak bir açıyla devam edebileceğini unutmayın. Kırılım eğim hakkında bir bilgidir, yön hakkında bir hüküm değil. Trendin gerçekten ne zaman döndüğüne dair daha net bir tanım için piyasa yapısı yazısına bakın.

Kısa vadelerde trend çizgileri

S5 veya S15 gibi çok düşük zaman dilimlerinde salınım noktaları küçük ve boldur; neredeyse her şeyin içinden bir "trend çizgisi" çizebilirsiniz. Bu çizgiler nadiren birkaç dakikadan fazla dayanır. 30 saniye ile 5 dakika arası vadeler için çizgiyi M1 veya M5'te çizip filtre olarak kullanmak daha faydalıdır: fiyat yükselen bir çizgiye saygı duyduğu sürece yukarı yönlü işlemleri (AL) tercih edin ve bir temasın saniyeler içinde kırılıma dönüşebileceği çizginin hemen yakınında temkinli olun.

Mesafe de önemlidir. Fiyat yükselen bir çizginin 2 pip üstündeyse ve vadeniz 3 dakikaysa, işleminiz sürerken çizgi de yükselir; işlem, fiyatın çizgiyle buluşup buluşmamasına ya da altına kayıp kaymamasına göre belirlenebilir.

Sık yapılan hatalar

• Sadece iki noktadan geçen bir çizgi çizip onu doğrulanmış saymak.
• Çizgi her kırıldığında onu yeniden çizip hiç kırılmamış gibi yapmak.
• Düşük zaman dilimlerinde rastgele görünen gürültünün üzerine çizgi çekmek.
• Sky Trade'deki OTC enstrümanlarının sunucu tarafından üretildiğini ve hiçbir gerçek piyasayı takip etmediğini unutmak; oradaki çizgiler geçmiş hareketi özetler, bir sonraki hareket ise öngörülemez kalır.
• Çizgiye temasını kesin bir sekme saymak. Orası izlenecek bir yerdir, tek başına bir sinyal değil.

Sky Trade terminalinde nasıl eklenir

Çizim araçlarından trend çizgisi aracını seçin, önce ilk salınım noktasına, sonra ikincisine tıklayın; çizginin geleceğe doğru otomatik uzamasını istiyorsanız ışın aracını kullanın. Kanal için, karşı taraftaki salınımlar boyunca ilkine paralel ikinci bir trend çizgisi çizin.