Sao mai và sao hôm: mô hình đảo chiều ba nến

Sao mai (morning star) và sao hôm (evening star) là các mô hình ba nến mô tả một nhịp di chuyển mất đà, tạm dừng, rồi đảo chiều. Sao mai hình thành sau một đợt giảm và gợi ý khả năng quay đầu tăng; sao hôm hình thành sau một đợt tăng và gợi ý khả năng quay đầu giảm. Vì cần ba cây nến để hoàn thành, chúng chậm hơn các tín hiệu một nến nhưng kể một câu chuyện đầy đủ hơn.

Ba cây nến

Sao mai (sau một đợt giảm):

1. Một cây nến giảm lớn tiếp nối đợt giảm.
2. Một cây nến thân nhỏ, tăng hoặc giảm, hoặc một doji, cho thấy lực bán đã chững lại.
3. Một cây nến tăng lớn đóng cửa sâu trong thân của cây nến thứ nhất, thường vượt qua điểm giữa của nó.

Sao hôm (sau một đợt tăng) là hình ảnh phản chiếu: một cây nến tăng lớn, một lần tạm dừng thân nhỏ, rồi một cây nến giảm lớn đóng cửa sâu trong thân của cây thứ nhất.

Khi cây nến giữa là một doji, trader thường gọi đó là sao mai doji hoặc sao hôm doji. Các mục từ sao mai và sao hôm trong từ điển có định nghĩa ngắn gọn.

Mỗi cây nến nói gì

• Nến 1: xu hướng hiện tại vẫn đang kiểm soát.
• Nến 2: nhịp di chuyển chững lại. Không bên nào thắng trong khoảng thời gian đó; đây là "ngôi sao", nhỏ và thường tách biệt.
• Nến 3: bên còn lại giành quyền kiểm soát một cách dứt khoát, lấy lại phần lớn cây nến 1.

Cây nến thứ ba là cây quan trọng. Thiếu nó, bạn chỉ có một xu hướng và một lần tạm dừng, điều xảy ra liên tục.

Khoảng trống giá ở các thị trường 24 giờ

Các mô tả kinh điển, được viết cho thị trường chứng khoán, nói rằng ngôi sao phải có khoảng trống tách khỏi cây nến thứ nhất, và cây nến thứ ba phải có khoảng trống quay ngược lại. Cổ phiếu đóng cửa qua đêm, nên khoảng trống ở đó rất phổ biến.

Forex giao dịch liên tục từ thứ Hai đến thứ Sáu, và các chuỗi OTC của Sky Trade có tick mỗi nửa giây suốt ngày đêm, nên mỗi cây nến thường mở cửa tại giá đóng cửa trước đó. Khoảng trống giá thực sự ở những thị trường này chủ yếu xuất hiện sau cuối tuần hoặc khi có tin tức rất mạnh. Trên thực tế, trader áp dụng mô hình mà không cần khoảng trống và tìm thân của ngôi sao nằm ở điểm cực trị của nhịp di chuyển: dưới giá đóng cửa của nến 1 với sao mai, hoặc trên đó với sao hôm. Sự nới lỏng này khiến mô hình xuất hiện thường xuyên hơn, và do đó kém chọn lọc hơn so với phiên bản trong sách giáo khoa.

Một ví dụ cụ thể

NZD/USD trên khung M15 giảm từ 0,59600 xuống 0,59300 trong một giờ. Cây nến giảm lớn cuối cùng mở cửa ở 0,59380 và đóng cửa ở 0,59300, gần một mức đã giữ vững hai lần vào tuần trước.

Cây nến tiếp theo nhỏ: mở cửa 0,59300, giảm xuống 0,59270, đóng cửa 0,59295. Lực bán đã chững lại tại mức này.

Cây nến thứ ba mở cửa 0,59295 và đóng cửa ở 0,59360, vượt qua điểm giữa của cây nến thứ nhất (0,59340). Điều đó hoàn thành một mô hình sao mai tại hỗ trợ.

Điều trader sẽ quan sát tiếp: giá có giữ được trên đáy của ngôi sao ở 0,59270 không? Nếu các cây nến tiếp theo vẫn ở trên mức đó, ý tưởng đảo chiều còn đứng vững. Nếu giá trượt trở lại dưới 0,59270, mô hình đã thất bại và đợt giảm tiếp diễn, điều thường xảy ra khi xu hướng lớn hơn vẫn đang giảm rõ rệt.

Các mô hình thất bại như thế nào

• Ngược chiều xu hướng mạnh. Một mô hình sao mai trong xu hướng giảm dốc thường chỉ là lần tạm dừng trước con sóng tiếp theo.
• Cây nến thứ ba yếu. Nếu nến 3 chỉ vừa chạm vào thân nến 1, việc "giành quyền kiểm soát" không thuyết phục.
• Không có mức giá. Ở giữa vùng đi ngang, ba cây nến có hình dạng này chỉ là chuyển động bình thường.
• Độ trễ. Đến khi cây nến thứ ba đóng cửa, một phần đáng kể của nhịp di chuyển có thể đã qua. Một mô hình cần ba cây nến M15 sẽ mất 45 phút để hình thành.

Các mô hình liên quan

Mô hình sao hôm thường xuất hiện ở cuối một đợt chạy như ba chàng lính trắng, khi động lượng đã mạnh suốt vài cây nến. Phiên bản hai nến của ý tưởng giành quyền kiểm soát là mô hình nhấn chìm.

Thời gian hết hạn ngắn và OTC

Ba cây nến trên S15 hoặc M1 bao quát chưa đến một phút hoặc ba phút diễn biến giá, và hình dạng này hình thành thường xuyên từ nhiễu. Với thời gian hết hạn ngắn, nhiều trader tìm các mô hình này trên M5 hoặc M15 tại những mức có ý nghĩa và chấp nhận rằng chúng xuất hiện ít hơn.

Trên các công cụ OTC của Sky Trade, giá do máy chủ của Sky Trade tạo ra và không đi theo bất kỳ thị trường thực nào. Mô hình khiến bước giá tiếp theo không thể dự đoán, nên sao mai hay sao hôm ở đó chỉ là sự trùng hợp của ba cây nến ngẫu nhiên và không có giá trị dự báo.

Cách dùng trong terminal Sky Trade

Đọc mô hình trên kiểu biểu đồ Nến và bật bộ đếm thời gian nến để bạn chỉ hành động sau khi cây nến thứ ba đã đóng cửa. Đánh dấu điểm giữa của cây nến thứ nhất bằng một mức ngang giúp dễ đánh giá cây nến thứ ba đã đi đủ xa chưa.